Schema.org Rehberi: Yapılandırılmış Veri Türleri

Bir arama sonucunda yıldızlı puan, fiyat etiketi, açılır soru listesi veya tarif süresi gördüğünüzde, o sitenin yaptığı şey Google'a tahmin ettirmek yerine doğrudan söylemektir. Yapılandırılmış veri, sayfanızdaki bilginin ne anlama geldiğini makine diliyle bildirmenin yoludur — ve uygulaması sanıldığından çok daha basittir.

Yapılandırılmış veri nedir?

Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki içeriğin ne olduğunu arama motorlarının kesin biçimde anlayabileceği standart bir sözlükle işaretleme yöntemidir. Bu sözlüğün adı Schema.org'dur ve Google, Bing, Yandex ile Yahoo tarafından ortaklaşa geliştirilir.

Fark şurada: normal bir sayfada "1.250 TL" yazdığında Google bunun fiyat mı, mesafe mi, puan mı olduğunu bağlamdan tahmin etmeye çalışır. Yapılandırılmış veriyle bunun bir Offer içindeki price alanı olduğunu ve para biriminin TRY olduğunu söylemiş olursunuz. Tahmin ortadan kalkar.

Doğrudan bir sıralama faktörü değildir — bunu net söylemek gerekir. Sağladığı şey zengin sonuç uygunluğu, daha yüksek tıklama oranı ve makine okunabilirliğidir.

JSON-LD Neden Tercih Edilir?

Üç işaretleme biçimi vardır ve Google açıkça birini önerir.

JSON-LD'nin belirleyici avantajı, işaretlemeyi görsel yapıdan ayırmasıdır. Tasarımı değiştirdiğinizde şema bozulmaz; şemayı güncellediğinizde sayfa görünümü etkilenmez. Bu yüzden bu rehberin tamamı JSON-LD üzerinden ilerliyor.

Hangi Şema Hangi Zengin Sonucu Üretir?

Bir uyarı: zengin sonuç garanti değildir. Şema doğru olsa bile Google gösterip göstermemeye kendi karar verir. Şema, uygunluk kazandırır; kararı vermez.

Organization ve LocalBusiness

Her kurumsal sitenin başlangıç noktası Organization'dır. Fiziksel bir konumunuz varsa bunun yerine daha spesifik olan LocalBusiness (veya alt türleri: Restaurant, Dentist, Store) kullanılır.

Kritik alanlar: name, url, logo, sameAs (sosyal medya profilleri — bilgi paneli eşleştirmesi için değerli), contactPoint ve konum varsa address, telephone, openingHoursSpecification.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "LocalBusiness",
  "@id": "https://ornek.com/#isletme",
  "name": "Örnek Diş Kliniği",
  "url": "https://ornek.com/",
  "telephone": "+90-212-000-00-00",
  "priceRange": "$$",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "Örnek Mahallesi, Örnek Caddesi No 1",
    "addressLocality": "İstanbul",
    "postalCode": "34000",
    "addressCountry": "TR"
  },
  "geo": { "@type": "GeoCoordinates", "latitude": 41.0, "longitude": 29.0 },
  "openingHoursSpecification": [{
    "@type": "OpeningHoursSpecification",
    "dayOfWeek": ["Monday","Tuesday","Wednesday","Thursday","Friday"],
    "opens": "09:00", "closes": "18:00"
  }],
  "sameAs": ["https://www.instagram.com/ornek"]
}
</script>

Buradaki bilgilerin sitenizde ve Google Business Profile'ınızda birebir aynı olması gerekir. Tutarsızlık, doğrulamayı zayıflatır — ayrıntısı yerel SEO rehberimizde.

Product ve Offer

E-ticarette en yüksek getirili işaretleme budur; fiyat ve stok bilgisinin arama sonucunda görünmesi tıklama oranını belirgin biçimde yükseltir.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "Deri Bilek Bot",
  "image": ["https://ornek.com/gorsel/bot-1.webp"],
  "description": "Su geçirmez deri bilek bot.",
  "sku": "BOT-1024",
  "brand": { "@type": "Brand", "name": "Örnek Marka" },
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://ornek.com/urun/deri-bilek-bot",
    "price": "2490.00",
    "priceCurrency": "TRY",
    "availability": "https://schema.org/InStock",
    "itemCondition": "https://schema.org/NewCondition"
  },
  "aggregateRating": {
    "@type": "AggregateRating",
    "ratingValue": "4.6", "reviewCount": "38"
  }
}
</script>

Üç kural: price sayı biçiminde olmalı (para birimi simgesi içermemeli), availability tam Schema.org URL'si olmalı, ve aggregateRating yalnızca sayfada gerçekten görünen yorumlara dayanmalıdır. Ürün sayfası optimizasyonunun bütünü için e-ticaret SEO rehberimize bakabilirsiniz.

FAQPage

En kolay uygulanan ve en geniş kullanım alanına sahip türdür. Tek koşulu, soru ve cevapların sayfada görünür olmasıdır.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [
    {
      "@type": "Question",
      "name": "SEO ne kadar sürede sonuç verir?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "İlk anlamlı hareket 3-4 ay, kalıcı sonuç 6-12 ay içinde görülür."
      }
    },
    {
      "@type": "Question",
      "name": "Sıralama garantisi veriyor musunuz?",
      "acceptedAnswer": {
        "@type": "Answer",
        "text": "Hayır. Google algoritması üçüncü taraf kontrolünde değildir."
      }
    }
  ]
}
</script>

Kodu elle yazmak istemezseniz ücretsiz FAQ schema oluşturucumuz sorularınızı girdiğinizde hazır JSON-LD üretir.

Article, BreadcrumbList ve Diğer Türler

Article / BlogPosting — blog yazıları için. Önemli alanlar: headline, datePublished, dateModified, author, publisher, image. Yazarın Person tipiyle işaretlenmesi E-E-A-T açısından kurumsal atıftan güçlüdür.

BreadcrumbList — gezinti izini bildirir. Kural: şemadaki sıra, sayfada görünen gezinti iziyle birebir aynı olmalıdır.

HowTo — adım adım anlatımlar için. Her adım HowToStep olarak işaretlenir; görsel ve süre eklenebilir.

Event — startDate, location ve offers alanları zorunluya yakındır. Çevrimiçi etkinliklerde eventAttendanceMode kullanılır.

VideoObject — thumbnailUrl, uploadDate ve duration alanları olmadan zengin sonuç üretmez. Görsel tarafındaki kurallar için görsel SEO rehberimize bakabilirsiniz.

WebSite + SearchAction — site içi arama kutusunun sonuçlarda görünmesini sağlar; yalnızca gerçekten çalışan bir arama işleviniz varsa eklenmelidir.

@graph ve @id: Şemaları Birbirine Bağlamak

Çoğu sayfada birden fazla şema bulunur: kurum bilgisi, gezinti izi, makale, SSS. Bunları ayrı ayrı script blokları hâlinde yazmak yerine tek bir @graph dizisinde toplamak hem daha temizdir hem aralarında ilişki kurmanızı sağlar.

Mekanizma şudur: her düğüme benzersiz bir @id verirsiniz, sonra başka düğümlerden o kimliğe referans verirsiniz. Böylece kurum bilgisini bir kez tanımlar, makale ve ürün şemalarından ona işaret edersiniz — tekrar yazmanıza gerek kalmaz ve arama motoru bunların aynı varlık olduğunu kesin olarak bilir.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@graph": [
    { "@type": "Organization", "@id": "https://ornek.com/#org", "name": "Örnek" },
    { "@type": "WebSite", "@id": "https://ornek.com/#site",
      "publisher": { "@id": "https://ornek.com/#org" } },
    { "@type": "BlogPosting", "headline": "Yazı başlığı",
      "publisher": { "@id": "https://ornek.com/#org" } }
  ]
}

Bu yapı, varlık netliği açısından tekil şemalardan belirgin biçimde güçlüdür.

Zorunlu ve Önerilen Alanlar

Google her tür için iki liste tanımlar. Zorunlu alanlar eksikse zengin sonuç hiç oluşmaz. Önerilen alanlar eksikse sonuç oluşur ama daha az bilgiyle görünür.

Pratik yaklaşım: önce zorunlu alanları eksiksiz doldurun, sonra önerilenleri elinizdeki gerçek veriyle tamamlayın. Elinizde olmayan bir alanı uydurmayın — boş bırakmak, yanlış doldurmaktan iyidir.

Doğrulama: Yayınlamadan Önce Mutlaka

İki ayrı araç vardır ve farklı işler yaparlar. Rich Results Test, Google'ın aracıdır ve "bu sayfa hangi zengin sonuca uygun?" sorusunu cevaplar. Schema Markup Validator ise Schema.org'un aracıdır ve söz diziminin standarda uygunluğunu denetler — Google'ın desteklemediği türleri de kontrol eder.

Sırayla ikisini de çalıştırın. Ayrıca Search Console'daki "Geliştirmeler" bölümü, canlıdaki sayfalarınızda tespit edilen şema hatalarını toplu olarak gösterir; aylık kontrol rutininize ekleyin.

Basit ama çok işe yarayan bir kontrol: sayfa kaynağında ld+json araması yapın. Şema göründüğünü sandığınız hâlde çıkmıyorsa, muhtemelen JavaScript ile sonradan ekleniyordur ve bazı tarayıcılar onu hiç görmez. Bu ve benzeri kontroller teknik SEO kontrol listemizde yer alıyor.

Sık Yapılan Beş Hata

Geçersiz JSON. Tek bir eksik virgül veya fazladan virgül tüm bloğu geçersiz kılar. Elle yazıyorsanız mutlaka doğrulayıcıdan geçirin.

Görünmeyen içeriği işaretlemek. Şemadaki bilgi sayfada görünür olmalıdır. Sayfada olmayan bir SSS'yi FAQPage olarak işaretlemek politika ihlalidir.

Yanlış tür seçimi. Bir hizmet sayfasını Product olarak işaretlemek yaygın bir hatadır. Hizmetler için Service, kurum için Organization kullanılır.

Sahte veya kendi verdiğiniz puanları işaretlemek. AggregateRating yalnızca gerçek kullanıcı yorumlarına dayanabilir. Kendi kendinize verdiğiniz puanı işaretlemek açık bir ihlaldir.

Şablonu kopyalayıp değerleri güncellememek. Başka bir sayfadan kopyalanan ve eski URL veya eski fiyat taşıyan şemalar, olmamasından daha zararlıdır.

Politika İhlalleri ve Sonuçları

Google'ın yapılandırılmış veri politikaları nettir: işaretleme, sayfanın gerçek içeriğini temsil etmelidir. İhlal durumunda gelen yaptırım genellikle sıralama cezası değil, zengin sonuç kaybıdır — sayfanız sıralanmaya devam eder ama yıldızlar, fiyatlar ve açılır listeler kaybolur.

Ciddi ve yaygın ihlallerde Search Console'a manuel işlem bildirimi düşer. Bildirim geldiğinde ihlali düzeltip yeniden değerlendirme talep etmek gerekir; süreç haftalar alabilir.

Yapay Zeka Aramaları Açısından Önemi

Yapılandırılmış verinin değeri son dönemde arttı çünkü artık yalnızca Google okumuyor. ChatGPT, Perplexity ve AI Overviews gibi sistemler bir sayfayı ayrıştırırken, şema işaretlemesi olan içerikte tahmin yapmak zorunda kalmaz: bunun bir soru-cevap bloğu, şunun bir fiyat, ötekinin bir tarih olduğunu doğrudan bilir.

Pratik sonuç: alıntılanma olasılığı artar. Bu yüzden FAQPage ve Article işaretlemeleri, GEO çalışmasının en düşük maliyetli ve en yüksek getirili adımlarındandır. Konunun bütünü için GEO rehberimize bakabilirsiniz.

Nereden Başlamalı?

Sırayla ilerleyin: önce her sayfaya Organization (veya LocalBusiness) ve BreadcrumbList ekleyin — bunlar site geneli temeldir. Sonra blog yazılarına Article, SSS bölümlerine FAQPage koyun. E-ticaretteyseniz Product ve Offer en yüksek önceliktir. Kalan türleri ancak ilgili içeriğiniz varsa ekleyin.

Şemayı elle her sayfaya yazmayın; şablon düzeyinde otomatik üretin. Bir kez doğru kurulduğunda sonraki her sayfa kendiliğinden işaretlenmiş olur.

Sonuç

Yapılandırılmış veri, düşük maliyetli ve etkisi ölçülebilir bir çalışmadır. Sıralama vaat etmez ama zengin sonuç uygunluğu, daha yüksek tıklama oranı ve yapay zeka sistemlerinde daha net anlaşılma sağlar.

Kuralları hatırlayın: JSON-LD kullanın, yalnızca sayfada görünen bilgiyi işaretleyin, @graph ile şemaları birbirine bağlayın, yayınlamadan önce iki araçla doğrulayın ve şablon düzeyinde otomatikleştirin.

Sitenizin mevcut şema yapısını denetlemek ve eksik türleri çıkarmak için SEO danışmanlığımızdan ücretsiz ön analiz talep edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular